Khai mở ngu muội — khiêm tâm cầu học

Mông là quẻ Sơn Thủy Mông, trên Cấn dưới Khảm. Dưới núi có hiểm, dương khí bị ngăn trở; tượng trưng cho ngu muội vô tri, tâm trí chưa khai mở; cũng tượng trưng cho giáo hóa khai sáng, cầu học minh đạo.

Con người không sinh ra đã biết, đều từ ngu mà mở, từ mê mà sáng. Sống ở đời, bất kể già trẻ, ai cũng có lúc mê muội; chỉ có khiêm tốn học hỏi, tôn sư trọng đạo, phân biệt phải trái, mới có thể phá bỏ mê lầm, khai mở trí tuệ.

Quẻ này vừa là đạo giáo dục, cũng là đạo tu thân và xử thế.

Ý Nghĩa Các Hào:

• Sơ Lục “Phát mông lợi dụng hình nhân”: là lúc khai mở ban đầu, phải lập quy củ, rõ giới hạn, ngăn điều ác.
• Cửu Nhị “Bao mông cát”: là bao dung kẻ ngu muội, dạy theo căn cơ, khoan hậu với người.
• Lục Tam “Kim phu lận”: là cố chấp tự dụng, cứng đầu tự cao, tất sinh tiếc nuối.
• Lục Tứ “Khốn mông lận”: là tự mắc kẹt trong ngu tối, không chịu học hỏi, cuối cùng lâm vào khốn cảnh.
• Lục Ngũ “Đồng mông cát”: là giữ tâm hồn thuần phác, khiêm tốn chân thành cầu học, tất được thiện quả.
• Thượng Cửu “Kích mông”: là giáo hóa nghiêm khắc để cảnh tỉnh mê muội; nhưng phải vừa phải, quá mức sẽ sinh oán.

Chân lý của quẻ Mông:

Khiêm thì được ích, đầy thì chiêu tổn; học thì khai trí, ngu thì tự khốn thân.
Học tập suốt đời mới có thể phá tan mê mang của nhân sinh.